Lần đầu tiên, các nhà thiên văn đã quan sát trực tiếp những giây đầu tiên của sóng xung kích từ một siêu tân tinh. Phát hiện này thu được với siêu tân tinh SN 2024ggi ở thiên hà NGC 3621, cách Trái Đất khoảng 22 triệu năm ánh sáng.
Các nhà thiên văn vừa ghi lại được khoảnh khắc đầu tiên của sóng xung kích từ một vụ nổ siêu tân tinh — một quan sát chưa từng có trước đây. Sự kiện cho phép giới khoa học hiểu rõ hơn về cách một ngôi sao khổng lồ sụp đổ và phát tán vật chất vào không gian xung quanh.
Siêu tân tinh mang tên SN 2024ggi nằm trong thiên hà xoắn ốc NGC 3621, cách chúng ta khoảng 22 triệu năm ánh sáng. Vụ nổ xảy ra vào ngày 10 tháng 4 năm 2024 và nhà thiên văn Yi Yang thuộc Đại học Tsinghua ở Bắc Kinh đã đề nghị xin thời gian quan sát trên kính thiên văn Very Large Telescope (VLT) ở Chile để theo dõi sự kiện này.
Dữ liệu cho thấy ngôi sao chủ có khối lượng khoảng 12–15 lần Mặt Trời, tức là một sao siêu khổng lồ đỏ có bán kính gấp khoảng 500 lần Mặt Trời. Sau vụ nổ, lõi sao nhiều khả năng đã sụp thành một sao neutron.
Các nhà nghiên cứu đã sử dụng phổ kế FORS2 trên VLT và áp dụng kỹ thuật quang phổ phân cực (spectropolarimetry) để thu thập thông tin. Kỹ thuật này cho phép đo hình dạng và cấu trúc của vụ nổ ở những tỉ lệ góc rất nhỏ mà các phương pháp quan sát khác khó phát hiện.
Kết quả cho thấy ngọn lửa vụ nổ có dạng dẹt nhưng lan rộng một cách tương đối đối xứng. Đáng ngạc nhiên là hình dạng này hầu như không thay đổi ngay cả sau khi sóng xung kích va chạm với vành vật chất xung quanh ngôi sao (circumstellar ring).
Đây là lần đầu tiên các nhà thiên văn trực tiếp quan sát được những giây đầu của sóng xung kích siêu tân tinh, mở ra cơ hội mới để hiểu sâu hơn về cơ chế nổ của sao lớn và sự tương tác giữa vật chất bị ném ra với môi trường xung quanh. Những quan sát tiếp theo trong vài tháng tới có thể mang lại thêm khám phá và câu trả lời mới cho nhiều câu hỏi còn bỏ ngỏ.
Nguồn: Notebookcheck
Các nhà thiên văn vừa ghi lại được khoảnh khắc đầu tiên của sóng xung kích từ một vụ nổ siêu tân tinh — một quan sát chưa từng có trước đây. Sự kiện cho phép giới khoa học hiểu rõ hơn về cách một ngôi sao khổng lồ sụp đổ và phát tán vật chất vào không gian xung quanh.
Siêu tân tinh mang tên SN 2024ggi nằm trong thiên hà xoắn ốc NGC 3621, cách chúng ta khoảng 22 triệu năm ánh sáng. Vụ nổ xảy ra vào ngày 10 tháng 4 năm 2024 và nhà thiên văn Yi Yang thuộc Đại học Tsinghua ở Bắc Kinh đã đề nghị xin thời gian quan sát trên kính thiên văn Very Large Telescope (VLT) ở Chile để theo dõi sự kiện này.
Dữ liệu cho thấy ngôi sao chủ có khối lượng khoảng 12–15 lần Mặt Trời, tức là một sao siêu khổng lồ đỏ có bán kính gấp khoảng 500 lần Mặt Trời. Sau vụ nổ, lõi sao nhiều khả năng đã sụp thành một sao neutron.
Các nhà nghiên cứu đã sử dụng phổ kế FORS2 trên VLT và áp dụng kỹ thuật quang phổ phân cực (spectropolarimetry) để thu thập thông tin. Kỹ thuật này cho phép đo hình dạng và cấu trúc của vụ nổ ở những tỉ lệ góc rất nhỏ mà các phương pháp quan sát khác khó phát hiện.
Kết quả cho thấy ngọn lửa vụ nổ có dạng dẹt nhưng lan rộng một cách tương đối đối xứng. Đáng ngạc nhiên là hình dạng này hầu như không thay đổi ngay cả sau khi sóng xung kích va chạm với vành vật chất xung quanh ngôi sao (circumstellar ring).
Đây là lần đầu tiên các nhà thiên văn trực tiếp quan sát được những giây đầu của sóng xung kích siêu tân tinh, mở ra cơ hội mới để hiểu sâu hơn về cơ chế nổ của sao lớn và sự tương tác giữa vật chất bị ném ra với môi trường xung quanh. Những quan sát tiếp theo trong vài tháng tới có thể mang lại thêm khám phá và câu trả lời mới cho nhiều câu hỏi còn bỏ ngỏ.
Nguồn: Notebookcheck
Bài viết liên quan
